Ruralizacja
Zjawisko ruralizacji jest etapem w społeczno – ekonomicznym cyklu rozwojowym społeczeństw starożytnych, następującym po upadku systemu miejskiego. W aspekcie społeczno – ekonomicznym jest powrotem do pierwotnych, prostych i bezpośrednich form organizacji produkcji i struktury społecznej. Miejsce hierarchicznego, trójstopniowego modelu osadniczego (miasto – większa osada – wieś) zajmuje sieć samowystarczalnych ekonomicznie osad o równorzędnym znaczeniu. Model ekonomiczny powstałego w wyniku zjawiska osadnictwa opiera się na kompleksowym wykorzystaniu zasobów środowiska przy jednoczesnym udziale rolnictwa, ogrodnictwa i pasterstwa. Rulalizacja wpływa również na zmiany systemu społecznego – zanika typowy dla społeczności typu miejskiego podział na klasy, będący odzwierciedleniem statusu majątkowego i sprawowanych funkcji. W jego miejsce pojawia się system plemienny – trybalizacja. Zjawisku towarzyszą również: decentralizacja osadnictwa, nukleizacja osadnictwa i regionalizacja produkcji.
